Niemożność płacenia długów, wymaga od przedsiębiorcy natychmiastowego podjęcia negocjacji z wierzycielami, celem ustalenia warunków restrukturyzacji zadłużenia. Samodzielne prowadzenie przez przedsiębiorcę negocjacji z wierzycielami w praktyce skazane jest na niepowodzenie. Niezwykle trudne jest w szczególności prowadzenie rokowań z bankami działającymi według określonych procedur. Zaprzestanie płacenia długów spowodowane wyjątkowymi i niezależnymi czynnikami stanowi przesłankę do otwarcia postępowania układowego. Nie zawsze jednak jest konieczne prowadzenie postępowania układowego. Mała ilość wierzycieli lub koncentracja znacznej części zadłużenia przedsiębiorcy w rękach jednego lub kilku wierzycieli umożliwia przeprowadzenie restrukturyzacji zadłużenia poprzez indywidualne negocjacje z wierzycielami zakończone zawarciem ugód cywilnoprawnych. Pozaukładowe negocjacje stają się koniecznością w sytuacji, gdy określone długi przedsiębiorcy nie mogą być objęte układem sądowym ze względu na ograniczenia wynikające z przepisów prawa. Propozycje restrukturyzacyjne obejmują standardowo: umorzenie części długu, rozłożenie na raty lub odroczenie spłaty. Powyższe elementy często stosowane są łącznie. Przedmiotem negocjacji mogą być również wysokość oprocentowania odroczonych lub rozłożonych na raty długów, zabezpieczenie zobowiązań dłużnika, inne zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela np. dotyczące utrzymania lub rozszerzenia dotychczasowej współpracy handlowej z wierzycielem. Przeprowadzenie restrukturyzacji zadłużenia poprzez zawarcie układu przed sądem daje możliwość kompleksowego rozwiązania problemów zadłużenia i wymaga akceptacji tylko części wierzycieli, dysponujących odpowiednią większością ogólnej sumy wierzytelności zgodnie z przepisami prawa o postępowaniu układowym. Postępowanie układowe toczy się według ścisłych reguł, często jednak ograniczających możliwości negocjacyjne. Dlatego też skuteczne przeprowadzenie postępowania układowego wymaga podjęcia szeregu działań o charakterze organizacyjnym i logistycznym. Zdaniem NICOM Consulting restrukturyzowanie zadłużenia poza procedurą układu sądowego, choć pobawione gorsetu proceduralnego i logistycznie bardziej proste, nie rozwiązuje kwestii zadłużenia w sposób całościowy. Wybór odpowiedniej formy restrukturyzacji jest niezwykle istotny dla powodzenia całego procesu. Ponieważ układem sądowym nie mogą być objęte wszystkie wierzytelności, często restrukturyzacja zadłużenia odbywa się równolegle na obydwa sposoby - co wymaga opracowania kompleksowej strategii negocjacyjnej. Skuteczne przekonanie wierzycieli, co do akceptacji zaproponowanych warunków restrukturyzacji zadłużenia wymaga przygotowania odpowiedniego programu restrukturyzacji zarządczej i majątkowej, a także przedstawienia biznes planu. Zarówno przeprowadzenie postępowania układowego, jak i zawieranie z wierzycielami indywidualnych pozasądowych ugód cywilnoprawnych wymaga również obsługi prawnej.

.